Түркістан облысында инвестиция тарту, өндіріс орындарын көбейтуге басымдық берілген. Жалпы өңірде 2025-2028 жылдар аралығында жүзеге асатын 111 инвестжобалар пулы қалыптасқан. Жоба толық іске асқан жағдайда 23 915 жаңа жұмыс орнын ашу көзделген. Биыл 58 инвестициялық жоба қолға алынып, нәтижесінде 8 250 тұрақты жұмыс орны ашылады. Бүгінде 34 инвестжоба іске қосылып, 4889 адам жұмыспен қамтылды. Сонымен қатар биыл 10 айдың қорытындысымен облыстың капиталына 1 178,4 млрд. теңге көлемінде инвестиция тартылған. Облысқа 2025 жылға 475 млн. АҚШ доллары көлемінде тікелей шетелдік инвестициялар тарту индикаторы бекітілген. II тоқсанның қорытындысымен тікелей шетелдік инвестициялар көлемі 543,5 млн. АҚШ долларын құрап, жылдық жоспар артығымен орындалды.
Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің «TURKISTAN INVESTMENT AND TOURISM FORUM – 2025» халықаралық инвестициялық форумы аясында шетелдік инвесторлармен кездесуі өңірдің экономикалық әлеуетін халықаралық деңгейде таныту, инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейту және туристік саланы дамыту жолындағы стратегиялық маңызды іс-шара болып табылады. Бұл форум тек экономикалық диалог алаңы ғана емес, сонымен қатар Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттыру, халықаралық серіктестікті нығайту, және өңір экономикасын әртараптандыруға бағытталған нақты қадамдар жүзеге асырылатын маңызды оқиға ретінде бағаланады. Кездесу Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауларында айқындалған өңірлерді дамыту, инвестиция тарту, экономиканы әртараптандыру және халықтың әл-ауқатын арттыру стратегиясымен тікелей үйлеседі. Облыс әкімі Түркістан өңірінің инвестициялық әлеуеті мен ұсынылатын мүмкіндіктер туралы баяндады. Шақыртуды қабыл алып, Түркістан облысына арнайы келген инвесторларға алғысын білдірді.
– Түркістан – еліміздегі халық тығыз орналасқан облыс. Өңірде еңбекке қабілетті жастағы тұрғындар үлесі 33,7% деңгейінде, бұл Түркістан облысының кадрлық әлеуетін күшейтіп, инвесторлар үшін тұрақты еңбек ресурстарын қамтамасыз етеді. Қытай мен Еуропа арасында тасымалданатын жүктің 85 пайызы Түркістан облысынан өтетін «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық транзит дәлізі арқылы тасымалданады. Бұл дәліз әлемдік нарыққа шығудың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Сонымен қатар, Қытайдағы Ляньюньган портындағы қазақ-қытай логистикалық терминалы және Сианьдағы құрғақ порт сияқты бірлескен жобалар біздің транзиттік әлеуетімізді одан әрі нығайта түседі. Қазіргі уақытта облыста инвесторларға дайын инфрақұрылымы бар жер учаскелерін ұсынатын индустриалды аймақтар және дайын ғимараттарды жеңілдетілген шарттармен жалдау немесе сатып алу құқығымен берілетін шағын өнеркәсіптік парктер бар. Арнайы экономикалық аймақта да инвесторларға мүмкіндік мол. Түркістан облысында инвестициялық ахуал өте жақсы. Маңызды жобаларды сүйемелдеп, толық қолдау көрсетуге дайынбыз. Мақсатымыз – өндіріс орындарын көбейту, – деген Нұралхан Көшеров 20-дан астам инвестор мен компания басшыларымен келіссөз жүргізіп, ұсыныстарын тыңдады.
G2В форматындағы кездесуде Қытайдың бірнеше провинциясының басшылығы мен делегациясы, инвесторлары ауыл шаруашылығы, туризм, құрылыс салалары бойынша ұсыныстарын жеткізді. Сонымен бірге күн және су электр станциясын салу, инфрақұрылымды жаңғырту білім саласында әріптестік орнату және өзге де жобалар бойынша пікірлерін айтты. Әрбір ұсыныс пен жоба зерделеніп, тиісті жұмыстар атқарылады.
Президент Тоқаев өз Жолдауларында әрбір облыс пен ауданның өзіндік экономикалық артықшылықтарын тиімді пайдалануы қажеттігін бірнеше рет атап өтті. Елдің экономикалық өсімі тек ұлттық жобалармен шектелмей, өңірлердің халықаралық деңгейде инвестициялық әлеуетін іске асыру арқылы қамтамасыз етілуі тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, «TURKISTAN INVESTMENT AND TOURISM FORUM – 2025» форумы – Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттыруға, жаңа технологиялар мен тәжірибелерді тартуға бағытталған маңызды платформа болып табылады.
Түркістан облысының экономикалық әлеуеті әртарапты және инвестиция үшін тартымды. Географиялық орналасуы, еңбек ресурстарының молдығы, ауыл шаруашылығының дамыған салалары, туристік және мәдени-тарихи әлеуеті инвесторлар үшін ерекше мәнге ие. Түркістан қаласы – облыс орталығы әрі түркі әлемінің рухани астанасы ретінде туристік және мәдени инвестицияларды тартуға стратегиялық маңызды рөл атқарады. Президент Тоқаев Түркістанды халықаралық деңгейде мәдени және туристік орталық ретінде дамытуды қолдайтынын бірнеше рет атап өткен.
Форум аясында Нұралхан Көшеров шетелдік инвесторларға өңірдің инвестициялық әлеуетін таныстырды, сондай-ақ агроөнеркәсіптік, өңдеу өнеркәсібі, туризм, логистика және қызмет көрсету салаларындағы мүмкіндіктерді баяндады. Бұл ақпарат инвесторлар үшін өте маңызды, себебі нақты әлеует пен мемлекеттік қолдау тетіктерін білу – инвестициялық шешім қабылдауда негізгі факторлардың бірі. Түркістан облысының әкімдігінің ашық және инвесторларға қолайлы саясат жүргізуі өңірдің инвестициялық беделін арттырады.
Биылғы 10 айдың қорытындысымен облыс экономикасына 1 178,4 миллиард теңге көлемінде инвестиция тартылуы өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының тұрақты әрі оң динамикасын көрсетеді. Бұл көрсеткіш өңірде жүргізіліп жатқан жүйелі экономикалық саясаттың, инвестициялық ахуалды жақсартуға бағытталған кешенді шаралардың нәтижесі болып табылады. Инвестиция көлемінің артуы облыстың экономикалық әлеуетін күшейтіп, негізгі салалардың қарқынды дамуына мүмкіндік беріп отыр.
Тартылған инвестициялар өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс, энергетика, көлік және инфрақұрылым салаларын қамтыды. Бұл өңір экономикасының әртараптандырылып жатқанын көрсетеді. Әсіресе өңдеу өнеркәсібі мен агроөнеркәсіптік кешенге бағытталған жобалар қосылған құны жоғары өнім өндіруге, ішкі нарықты отандық тауарлармен қамтуға және экспорттық әлеуетті арттыруға жол ашуда. Мұндай үрдіс өңірдің экономикалық тұрақтылығын нығайтып, ұзақ мерзімді өсімнің негізін қалайды.
Инвестициялық жобалардың іске асырылуы жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал етуде. Құрылыс кезеңінде және нысандар пайдалануға берілгеннен кейін мыңдаған азамат тұрақты жұмыспен қамтылып, халықтың табыс деңгейі артуда. Бұл әлеуметтік жағдайдың жақсаруына, жұмыссыздық деңгейінің төмендеуіне және өңірдегі әлеуметтік тұрақтылықтың нығаюына оң әсерін тигізеді. Экономикалық белсенділіктің артуы халықтың өмір сапасын жақсартудың маңызды тетігі болып отыр.
Сонымен қатар, инвестициялардың есебінен облыста инфрақұрылым қарқынды дамуда. Жаңа өндіріс орындарының ашылуы инженерлік желілердің, жол және көлік инфрақұрылымының жаңартылуына себеп болуда. Бұл өз кезегінде өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттырып, алдағы уақытта қосымша капитал тартуға мүмкіндік береді. Инфрақұрылымның жақсаруы тұрғындар үшін қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыруға да ықпал етеді.
Инвестициялық белсенділіктің өсуі шағын және орта бизнестің дамуына серпін беріп отыр. Ірі жобалардың айналасында қызмет көрсету, логистика, сауда және қосалқы өндіріс салалары жанданып, кәсіпкерлік белсенділік артуда. Бұл экономиканың мультипликативтік әсерін күшейтіп, өңір экономикасының ішкі әлеуетін толық пайдалануға жағдай жасайды. Шағын және орта бизнес өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі тіректерінің біріне айналып келеді.
Экономикаға тартылған инвестициялар әлеуметтік салаға да оң ықпалын тигізуде. Бюджет кірістерінің артуы білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт нысандарын дамытуға қосымша мүмкіндік береді. Бұл халыққа көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартып, әлеуметтік инфрақұрылымның қолжетімділігін арттырады. Экономикалық өсім мен әлеуметтік дамудың өзара байланысы өңірдің тұрақты дамуын қамтамасыз ететін басты факторлардың бірі болып отыр.
Өндіріс орындарының артуы жергілікті еңбек нарығына да оң әсерін тигізеді. Жаңа кәсіпорындар мен өндіріс алаңдары тұрақты жұмыс орындарын ашып, жергілікті тұрғындардың табысын арттырады. Бұл өз кезегінде ішкі тұтынудың өсуіне, сауда, көлік, қызмет көрсету және логистика салаларының дамуына серпін береді. Жұмыс орындарының көбейуі әлеуметтік тұрақтылықты нығайтып, тұрғындардың қалаларға кетуін азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, еңбек өнімділігінің өсуі жалпы экономикалық белсенділіктің артуына тікелей ықпал етеді.
Инвестициялық жобалар арқылы заманауи технологияларды енгізу де жүзеге асырылады. Жобалардың көпшілігі автоматтандырылған өндіріс жүйелері, цифрлық бақылау, энергия тиімділігін арттыру және экологиялық таза өндіріс құралдарын қолдануға бағытталған. Бұл өнім сапасын арттырып, бәсекеге қабілеттілікті күшейтеді, сондай-ақ өндірістің тиімділігін жоғарылатады. Инвестициялар экономикалық мультипликатор ретінде жұмыс істейді: бір саладағы өсім басқа салаларды да дамытуға ықпал етеді. Мысалы, шикізат жеткізу, логистика, қосалқы өндіріс, қызмет көрсету және инфрақұрылым салаларының белсенділігі артады.
Салықтық тұрғыдан алғанда, жаңа өндіріс орындарының ашылуы мен жобалардың іске асуы мемлекет бюджетіне тұрақты кірістер әкеледі. Салық түсімдерінің ұлғаюы білім беру, денсаулық сақтау, инфрақұрылымдық жобалар және әлеуметтік қолдау бағдарламаларын қаржыландыруға мүмкіндік береді. Бұл халықтың өмір сапасын арттыруға және әлеуметтік теңсіздікті азайтуға ықпал етеді.
Сонымен қатар, жобалар өңірлік инфрақұрылымды дамытуға серпін береді. Өндіріс алаңдары мен кәсіпорындардың жұмыс істеуі жолдар, электрмен және сумен қамтамасыз ету жүйелері, қойма және логистикалық орталықтарды жаңартуды талап етеді. Бұл ауылдық және қала маңындағы елді мекендердің экономикалық әлеуетін арттырып, өңірлер арасындағы теңгерімді сақтауға мүмкіндік береді.
Түркістан облысында 111 инвестжобалар пулын іске асыру, инвестиция тарту және өндіріс орындарын көбейту бағытындағы шаралар облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуының нақты көрінісі болып табылады. Жобалардың жүзеге асуы жаңа жұмыс орындарын құруға, өндіріс көлемін ұлғайтуға, инвестициялық ахуалды жақсартуға, салық түсімдерін көбейтуге және ел экономикасының орнықты өсуіне тікелей ықпал етеді. Бұл шаралар өңірдің экономикалық белсенділігін арттырып қана қоймай, Қазақстан экономикасының ұзақ мерзімді тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігін нығайтады.
